Wypustki zawierają dużo witamin z grupy B, a także inne związki korzystnie wpływające na nasze zdrowie i samopoczucie. Latem zielone pędy o wysokości około dwóch metrów mogą stanowić ozdobny żywopłot. Raz posadzone rośliny szparaga mogą plonować przez 10 i więcej lat, co jest również poważną zaletą.
Najlepiej jest zlokalizować szparagarnię wzdłuż dobrze naświetlonego boku działki. Na jeden rząd potrzebny jest pas ziemi o szerokości około 2 m. Jeżeli sadzone byłyby dwa rzędy to odległość między nimi powinna wynosić co najmniej 1,5 m. Na przykład: na potrzeby 3-5-osobowej rodziny potrzeba 30-50 roślin, które posadzimy na rzędzie o długości 10-20 m.
Szparag wymaga lekkiej, przepuszczalnej gleby. Bardzo ważną właściwością gleby jest jej odczyn. Jeżeli okazałoby się, że jest on niższy od pH 6,0, należy rozsiać wapno magnezowe w ilości 200 g/m2 i głęboko glebę przekopać.
Wskazane jest także zastosowanie jakiegoś nawozu organicznego (np. obornika lub torfu) w ilości 5 kg/m2 oraz mieszanki nawozów mineralnych zastosowanej zgodnie z zaleceniami na opakowaniu.
Do założenia szparagami można użyć roczne karpy albo rozsadę doniczkowaną.
Karpy, czyli części podziemne rozsady najlepiej jest zakupić ponieważ ich produkcja jest kłopotliwa i trwa cały rok. Można przygotować sobie samemu rozsadę w doniczkach, co zajmie nam 3-4 miesiące. Najlepiej do donic o średnicy 5-6 cm albo doniczkopalet wypełnionych podłożem do produkcji rozsad, wysiać po jednym dniu i trzymać do wschodów w temperaturze około 25°C. Po wschodach temperatura powinna wynosić około 20°C i siewki muszą rosnąć w pełnym świetle.
Karpy szparaga sadzi się w kwietniu, a rozsadę doniczkowaną można posadzić latem do końca lipca. Karpy sadzi się w bruzdach o szerokości 40 cm, tak aby ich pąki znajdowały się 20-25 cm od powierzchni gruntu. Odległość między roślinami powinna wynosić 30-40 cm. Korzenie karp rozkładamy promieniście i przysypujemy je ziemią wykopaną z rowków na grubość około 10 cm. Podlewanie karp rozpoczynamy dopiero od wypuszczenia przez nie zielonych pędów. Rozsadę sadzimy w otwory wykopane szpadlem. Po posadzeniu wskazane jest podlanie rozsady.
Pielęgnacja
Pielęgnowanie młodych roślin polega przede wszystkim na usuwaniu chwastów oraz dokarmianiu 2-3-krotnie, do połowy sierpnia np. Azofoską taką jak nawozi się ogród. Stopniowo też zasypujemy rowki lub otwory ziemią. Pojawiające się szkodniki niszczymy ręcznie. Jesienią pędy żółkną i zasychają. Dopiero wiosną wycina je się ostrym szpadlem niezbyt głęboko pod ziemią, aby nie uszkodzić części podziemnej roślin. Wycięte pędy, jeśli to możliwe, pali się albo kompostuje. Następnie wysiewa się nawozy mineralne i spulchnia płytko glebę. Pielęgnacja w kolejnych latach jest podobna. Jednakże rośliny podlewa się dopiero od połowy czerwca i kończy pod koniec sierpnia. Podlewanie jest wskazane tylko, gdy jest sucho i ciepło.
Do zbiorów możemy przystąpić dopiero w trzecim roku. Prowadzi się je przez 3-4 tygodnie. W następnym roku mogą one trwać 5-6 tygodni, a w dalszych latach 7-8 tygodni, ale nie dłużej niż do 24 czerwca. Dla zbioru bielonych wypustek trzeba nad rzędami roślin usypać wały ziemi wysokości około 20 cm, licząc od powierzchni gruntu, albo około 35 cm od wierzchołków karp. Wały wygładzamy grabiami i lekko uklepujemy, aby uzyskać ich gładką powierzchnię. Wtedy będzie można zauważyć pęknięcia ziemi w miejscach, w których wypustki dorastają do powierzchni. W tych miejscach odgarniamy ziemię, odsłaniając wypustki i następnie wycinamy je kilka cm nad karpą, uważając aby jej nie uszkodzić. Najlepszy jest specjalny wycinak do szparagów, a w razie jego braku, wycinamy wypustki nożem. Następnie otwór należy zasypać ziemią, a jej powierzchnię wygładzić np. packą murarską. Aby mieć całkowicie białe wypustki, należy je zbierać dwa razy dziennie, tak jak się to robi na plantacjach produkcyjnych. Na działce polecam ze względów praktycznych zbieranie 2-3 razy w tygodniu. Wtedy wycinamy wypustki, których część wyrosła nad powierzchnię wału i jest zabarwiona na kolor różowo-fioletowy czy nawet zielony. Zabarwianie się wypustek nie wpływa niekorzystnie na smak, a pod względem wartości biologicznej kolorowe wypustki przewyższają te o barwie białej. Można też zbierać zielone wypustki, a wtedy nie trzeba usypywać wałów. Zbiór zielonych wypustek jest więc łatwiejszy niż białych. Wycinać je można zwykłym nożem, ale praktyczniejszy jest jednak wycinak do bielonych wypustek. Wycinamy je kilka centymetrów pod ziemią, a więc mają one dolną część białą. W dalszych latach dobrze jest podsypać nieco ziemię nad rzędami roślin, dzięki czemu wypustki będą grubsze i z lepiej zamkniętymi główkami.
Przechowywanie
Wypustki szparaga są bardzo nietrwałe. Szybko zachodzą w nich zmiany pogarszające smak i zwiększające włóknistość. Dlatego jak najszybciej należy zebrane z ogrod u wypustki opłukać w zimnej wodzie, a następnie umieścić przykryte wilgotną ścierką w chłodnym, ciemnym miejscu. Jeżeli mają być one przechowywane dłużej niż kilka godzin, dobrze jest je zawinąć w wilgotną ścierkę i włożyć do lodówki. W temperaturze 2-4°C można je przetrzymać przez parę dni, ale nigdy nie są już tak smaczne jak świeże.
